Η Ρωσία κλείνει τη στρόφιγγα: Συναγερμός σε Τουρκία και Βραζιλία μετά το μπλόκο στο ντίζελ - Ενεργειακό θρίλερ προ των πυλών

Στις 8 Ιουλίου, η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επιβολή προσωρινής απαγόρευσης στις εξαγωγές ντίζελ, η οποία θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Ιουλίου.
Το μέτρο αφορά το σύνολο των παραγωγών, με εξαίρεση όσους πραγματοποιούν εξαγωγές στο πλαίσιο διακυβερνητικών συμφωνιών. Παράλληλα, εξακολουθεί να εφαρμόζεται και η απαγόρευση στις εξαγωγές βενζίνης.
Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Alexander Novak δήλωσε ότι τα μέτρα που ελήφθησαν συνέβαλαν στη σταθεροποίηση της κατάστασης στην εγχώρια αγορά. Όπως ανέφερε, η αγορά καυσίμων έχει πλέον επαρκή αποθέματα, εξασφαλίζοντας ότι οι αγρότες διαθέτουν τις απαραίτητες ποσότητες για την ολοκλήρωση της συγκομιδής.
Η περιορισμένη εξαγωγική δραστηριότητα είχε ξεκινήσει ήδη από τον Ιούνιο, πριν από την επίσημη εφαρμογή της απαγόρευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της S&P Global Commodities at Sea (CAS), οι ρωσικές εξαγωγές ντίζελ τον Ιούνιο διαμορφώθηκαν στα 14,8 εκατ. βαρέλια, επίπεδο που είναι περίπου 1,6 φορές χαμηλότερο από τον μέσο όρο της άνοιξης και σχεδόν κατά 50% μειωμένο σε σχέση με τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες πίσω από τη μείωση της παραγωγής ήταν οι ζημιές που υπέστησαν αρκετά ρωσικά διυλιστήρια.
Ο ειδικός στη χρηματοδότηση έργων Alexey Krupin εκτιμά ότι οι νέοι περιορισμοί στις εξαγωγές αποτελούν ένα εργαλείο εξισορρόπησης της εγχώριας αγοράς, σε μια περίοδο κατά την οποία η πραγματική παραγωγή καυσίμων έχει προσωρινά μειωθεί.
Όπως σημειώνει, έως ότου τα διυλιστήρια επανέλθουν στην πλήρη προγραμματισμένη λειτουργία τους, βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η κάλυψη της εσωτερικής ζήτησης. Αυτό σημαίνει ότι, στην παρούσα συγκυρία, η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών για τους Ρώσους καταναλωτές θεωρείται σημαντικότερη από τα έσοδα που θα μπορούσαν να προκύψουν από τις εξαγωγές.

Πιέσεις στις διεθνείς αγορές και αλλαγές στις εμπορικές ροές

Η απόφαση της Μόσχας προκάλεσε αναστάτωση στις διεθνείς αγορές, καθώς η Ρωσία αποτελεί ιστορικά τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα ντίζελ παγκοσμίως μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, με ετήσιες εξαγωγές περίπου 293,9 εκατ. βαρελιών.
Σύμφωνα με την Platts, οι τιμές του ντίζελ στα λιμάνια της βορειοδυτικής Ευρώπης αυξήθηκαν στα 70,3 δολάρια ανά βαρέλι έως τις 13 Ιουλίου, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από την άνοιξη.
Πριν από την επιβολή των περιορισμών, η Τουρκία και η Βραζιλία ήταν μεταξύ των σημαντικότερων αγοραστών ρωσικού ντίζελ.
Σύμφωνα με την Kpler, οι ρωσικές προμήθειες προς την Τουρκία ανήλθαν τον Ιούνιο σε 222.000 βαρέλια ημερησίως. Η Άγκυρα χρησιμοποιούσε τα ρωσικά καύσιμα για την κάλυψη της εγχώριας κατανάλωσης, διατηρώντας μεγαλύτερη ποσότητα από τη δική της παραγωγή διαθέσιμη για εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μετά τις νέες εξελίξεις, οι τουρκικές εταιρείες αναγκάζονται να αναζητήσουν εναλλακτικούς προμηθευτές, κυρίως από την Ινδία, ενώ παράλληλα αξιοποιούν τα υπάρχοντα αποθέματά τους.
Η Βραζιλία, η οποία εισήγαγε περίπου 135.000 βαρέλια ρωσικού ντίζελ ημερησίως τον Ιούνιο, στρέφεται πλέον σε προμήθειες από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίστοιχη αλλαγή στις εμπορικές ροές είχε παρατηρηθεί και κατά τη διάρκεια του σύντομου εμπάργκο που είχε εφαρμοστεί το φθινόπωρο του 2023.

Προβλήματα εφοδιασμού και επιπτώσεις σε περιφερειακό επίπεδο

Η κατάσταση επιβαρύνεται από τους περιορισμούς στις μεταφορικές δυνατότητες άλλων παραγωγικών περιοχών.
Η Σαουδική Αραβία έχει τη δυνατότητα να εξάγει αργό πετρέλαιο παρακάμπτοντας τα Στενά του Hormuz μέσω αγωγού που οδηγεί προς την Ερυθρά Θάλασσα. Ωστόσο, οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων πετρελαίου από τις εγκαταστάσεις του Περσικού Κόλπου εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις θαλάσσιες μεταφορές, οι οποίες παραμένουν ευάλωτες σε πιθανή περαιτέρω επιδείνωση της γεωπολιτικής κατάστασης.
Οι επιπτώσεις των περιορισμών έγιναν αισθητές και σε χώρες που διατηρούν στενές σχέσεις με τη Ρωσία.
Στο Κιργιστάν, η μείωση των προμηθειών οδήγησε σε ελλείψεις βενζίνης υψηλών οκτανίων, με αποτέλεσμα οι τοπικές αρχές να προχωρήσουν σε περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων.

Αβεβαιότητα για τη διάρκεια των μέτρων

Η διάρκεια της απαγόρευσης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της αγοράς.
Το 2023, οι αντίστοιχοι περιορισμοί είχαν χαλαρώσει περίπου δύο εβδομάδες μετά την εφαρμογή τους. Ωστόσο, πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι αυτή τη φορά η κατάσταση ενδέχεται να είναι διαφορετική, καθώς εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική ανισορροπία μεταξύ παραγωγής και εγχώριας ζήτησης.
Η τρέχουσα παραγωγή ντίζελ στη Ρωσία δεν επαρκεί ακόμη πλήρως για την κάλυψη των εσωτερικών αναγκών, γεγονός που αυξάνει το ενδεχόμενο παράτασης των περιοριστικών μέτρων πέραν της αρχικής ημερομηνίας λήξης τους.

www.bankingnews.gr